Анотація
Знання граматики іноземної мови на належному рівні – необхідна складова частина володіння мовою загалом, а тому перед викладачами постає актуальне питання, у який спосіб полегшити та прискорити процес її засвоєння. Мета статті – теоретично обґрунтувати важливість засвоєння граматики для здобувачів немовних закладів вищої освіти, а також проаналізувати застосування запропонованих вправ. Методологія роботи полягає в застосуванні теоретичних (аналіз методичної літератури з проблеми дослідження, порівняльний аналіз граматичних явищ англійської й української мов, аналіз навчальних видань з англійської мови для студентів немовних напрямів підготовки) та емпіричних науково-дослідних методів (спостереження за рівнем граматичної компетентності студентів; анкетування й тестування студентів; експеримент, який полягав в організації та проведенні дослідно-експериментального навчання з метою перевірки ефективності розробленого комплексу вправ, які сприяють більш швидкому та цілісному засвоєнню граматичного складника іноземної мови). Досліджено прийоми та засоби навчання і активізації граматичних структур під час вивчення іноземної мови. Проаналізовано навчальні посібники з англійської мови для немовних закладів вищої освіти. Проведено аналіз застосування вправ та інтернет-ресурсів, спрямованих на засвоєння та закріплення необхідних граматичних правил. Представлено результати апробації навчання граматиці англійської мови на комунікативній основі в немовному закладі вищої освіти з використанням навчальних текстів професійної спрямованості як основи для вправ. Обґрунтовано позицію, що такий підхід сприяє підтримці мотивації, активності й самостійності студентів. Дослідне навчання, проведене на базі Державного біотехнологічного університету, підтвердило ефективність запропонованого комплексу вправ у роботі з граматикою на основі текстів професійної спрямованості. Цю технологію можуть використати викладачі-філологи в навчанні граматики будь-якої іноземної мови за умови відповідної адаптації залежно від типових мовних труднощів і потреб студентів.
Ключові слова
вища освіта; процес навчання; граматична компетентність; комунікативний підхід; граматичні структури; мовленнєві вправи; граматичні навички
Використані джерела
[1] Antonyan, I.M., & Popovich, N.G. (2019). Competence approach in teaching grammar in foreign language professional communication teaching in Higher Education Institutions. Scientific Journal of M.P. Dragomanov National Pedagogical University. Series 5. Pedagogical Sciences: Realities and Perspectives, 67, 5-9.
[2] Beskorsa, O. (2018). Comparative analysis of traditional and innovative methods of teaching English at tertian institutions. Professionalism of the Teacher: Theoretical and Methodological Aspects, 7, 62-71. doi: 10.31865/2414-9292.7.2018.140582.
[3] Bilsborough, K. (n.d.). TBL and PBL: Two learner-centered approaches. Retrieved from: https://www.teachingenglish.org.uk/article/tbl-pbl-two-learner-centred-approaches.
[4] Boichuk, A.P., Tytun, O.L., & Sivkoviych, H.M. (2020). Grammar competence formation in teaching professionally oriented foreign language to nonlinguistic specialties bachelors. Innovative Pedagogy, 29 (Vol. 1), 39-42. doi: 10.32843/2663- 6085/2020/29-1.7.
[5] Bolitho, R. (2011). Holistic grammar teaching: Rod Bolitho argues that the whole is more than the sum of the parts. English Teaching Professional, 73, 4-8.
[6] British Council. Learn English. (n.d.). Grammar. Retrieved from https://learnenglish.britishcouncil.org/grammar.
[7] Convention for the Protection of Human Rights and Dignity of the Human Being with regard to the Application of Biology and Medicine: Convention on Human Rights and Biomedicine. (1997, April). Retrieved from https://rm.coe.int/168007cf98.
[8] Dyvnych, H., & Haidai, N. (2019). Communicative task based teaching grammar. Bulletin of the T.H. Schevchenko National University “Chernihiv Colehium”. Series: Pedagogical Sciences, 161(5), 62-65.
[9] English Grammar. (n.d.). Retrieved from https://www.englishgrammar.org.
[10] Fedyshyn, O. (2021). Oriented formation of intercultural communication in a non- language university. In I.Yu. Skovronska (Ed.), Actual problems of teaching foreign languages for special purposes (pp. 121-127). Lviv: Lviv State University of Internal Affairs Institutional Repository.
[11] International Association of Applied Psychology. (2008). Universal Declaration of Ethical Principles for Psychologists. Retrieved from https://iaapsy.org/about/iaap-ethics.
[12] Kirn, U., & Baig, I.A. (2021). Effectiveness of grammar translation method and communicative language teaching approach on students’ achievement in English grammar. Pakistan Social Sciences Review, 5(3), 235-248. doi: 10.35484/pssr.2021(5-III)18.
[13] Larsen-Freeman, D. (2015). Research into practice: Grammar learning and teaching. Language Teaching, 48(2), 263-280. doi: 10.1017/S0261444814000408.
[14] Law of Ukraine No. 2297-VI “On Personal Data Protection”. (2010, June). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2297-17#Text.
[15] Lewis, M. (1993). The lexical approach: The state of ELT and a way forward. Hove: Language Teaching Publications.
[16] Mezhuyeva, I., & Yeltsova, S. (2017). Conceptual approaches to the teaching of foreign language to non-linguistic students. International Humanitarian University Herald. Philology, 29 (Vol. 2), 138-140.
[17] Murphy, R. (2012). English grammar in use (4th ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
[18] Paletska-Iukalo, A. (2019). The effects of task-based language teaching on formation of lexical competence on the basis of authentic literary texts. Pedagogical Sciences: Theory, History, Innovative Technologies, 2, 81-90.
[19] Qureshi, M.A. (2020). Grammaticality judgment task: Reliability and scope. The Journal of Asia TEFL, 17(2), 349-362. doi: 10.18823/asiatefl.2020.17.2.3.349.
[20] Rezunova, O.S., & Rezunova, V.V. (2022). Formation of applicants grammatical competence at foreign language for specific purpose classes in non-language institutions of higher education. Pedagogical Sciences: Theory and Practice, 1, 292-296. doi: 10.26661/2786-5622-2022-1-44.
[21] Shtokhman, L. (2020). TBL and PBL methods in foreign language teaching practice. Young Scientist, 87(11), 407-410. doi: 10.32839/2304-5809/2020-11-87-87.
[22] Sklyarenko, N.K. (2011). Foreign grammatical competence formation. Foreign Languages, 4, 15-25.
[23] Swan, M., & Walter, C. (2003). The good grammar book. Oxford: Oxford University Press.
[24] Vovk, O.I. (2007). Formation of grammatical competence of philology students in the process of mastering the English language. Bulletin of Luhansk National Pedagogical University named after Taras Shevchenko. Series: Philological Sciences, 20 (Pt 2), 20-24.
[25] Wang, P. (2021). The current situation of grammar research in China and its implications for English grammar teaching in middle schools. English Teachers, 22, 146-148.
[26] Yang, Y. (2023). Research on grammar teaching in senior high school classes from the perspective of constructivism: A case study of Nanning No.15 Middle School. International Journal of Education and Humanities, 6(1), 115-120. doi: 10.54097/ijeh.v6i1.3062.
[27] Zhou, G., & Niu, X. (2015). Approaches to language teaching and learning. Journal of Language Teaching and Research, 6(4), 798-802. doi: 10.17507/jltr.0604.11.