Анотація
Тема подолання негативних емоційних наслідків подружньої зради, завжди важлива в контексті дослідження психологічних аспектів шлюбу, набула ще більшої актуальності в умовах війни в Україні, адже кількість адюльтерів значно зросла через те, що велика кількість пар зазнала вимушеної тривалої розлуки. Мета дослідження – теоретично обґрунтувати та емпірично вивчити особливості стратегій подолання стресу (копінг-поведінки) у жінок у ситуації зради. Для досягнення цієї мети застосовано комплекс методів, зокрема аналіз, синтез, порівняння та узагальнення для з’ясування теоретичних аспектів. Також проведено онлайн-тестування та використано методи якісної та кількісної обробки отриманих даних. Дослідження, проведене у двох групах учасників, дало змогу встановити значущі розбіжності між групою жінок, які пережили ситуацію зради, та групою жінок, які не переживали зради в близьких стосунках. Виявлено, що в групі жінок, які пережили зраду, значимо виділяється така копінг-поведінка, як уникання, самоконтроль, конфронтаційний копінг, емоції. У групі жінок, які не переживали зради в своїх близьких стосунках, спостерігалася позитивність, планування вирішення проблеми. Запропоновано використовувати корекційно-терапевтичний підхід для впливу на поведінку жінки в ситуації зради, основі етапи якого полягають у розширенні знань про стратегії подолання стресу (копінг), підвищенні мотивації для вдосконалення копінг-поведінки, допомозі в усвідомленні особливостей власної поведінки та репертуару копінг-стратегій, їхньої конструктивності / деструктивності в контексті кризових ситуацій у стосунках. Рекомендовано проводити тренінги щодо засвоєння нових стратегій конструктивної поведінки та допомога в індивідуальному плануванні та проєктуванні стратегій поведінки для різноманітних життєвих ситуацій, а також післятренінговий супровід. Отримані в процесі дослідження результати можуть бути використані в психологічній роботі з партнерами та парами, які пережили зраду, і сприятимуть зміцненню інституту сім’ї
Ключові слова
шлюб; стосунки в парі; чинники розлучення; сімейна криза; адюльтер
Використані джерела
[1] American Psychological Association. (2002). Ethical principles of psychologists and code of conduct. Retrieved from https://www.apa.org/ethics/code/ethics-code-2017.pdf.
[2] Antonova, Z.O., Levytska, T.L., & Petyak, O.V. (2019). Psychological peculiarities of jealousy manifestations as the married life phenomenon in students’ families. Web of Scholar, 1 (Vol. 2), 50-56. doi: 10.31435/rsglobal_wos/31012019/6320.
[3] Atapour, N., Falsafinejad, M.R., Ahmadi, K., & Khodabakhshi-Koolaee, A. (2021). A study of the processes and contextual factors of marital infidelity. Journal of Practice in Clinical Psychology, 9(3), 211-226. doi: 10.32598/jpcp.9.3.758.2.
[4] Baucom, D.H., Pentel, K.Z., Gordon, K.C., & Snyder, D.K. (2017). An integrative approach to treating infidelity in couples. In J. Fitzgerald (Ed.), Foundations for couples’ therapy: Research for the real world (pp. 206-215). New York: Routledge. doi: 10.4324/9781315678610-21.
[5] Bowlby, J. (1969). Attachment and loss (Vol. 1: Attachment). New York: Basic Books.
[6] Bowman, M.L. (1990). Coping efforts and marital satisfaction: Measuring marital coping and its correlates. Journal of Marriage and Family, 52(2), 463-474. doi: 10.2307/353040.
[7] Buzhynska, S., & Hubanova, O. (2020). Family conflicts: Triggers and means of psychological aid. In Theoretical and empirical scientific research: Concept and trends: Collection of scientific papers ΛΌГOΣ with proceedings of the international scientific and practical conference (Vol. 1; pp. 135-137). Oxford: Oxford Sciences Ltd. & European Scientific Platform. doi: 10.36074/24.07.2020.v2.40.
[8] European Commission. (2021). Ethics and data protection. Retrieved from https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/docs/2021-2027/horizon/guidance/ethics-and-data-protection_he_en.pdf .
[9] Fedorenko, R.P. (2022). Psycological analysis of marital relationships at the different stages of family functioning. Lutsk: Vezha-Druk.
[10] Gossner, J.D., Fife, S.T., & Butler, M.H. (2022). Couple healing from infidelity: A deductive qualitative analysis study. Sexual and Relationship Therapy. doi: 10.1080/14681994.2022.2086231.
[11] Kornienko, I.O. (2017). Psychology of individual’s coping behavior. Mukachevo: Mukachevo State University.
[12] Kosheva, Yu.V., Kirukhina, M.V., & Khomyak, O.V. (2019). Marital compatibility in psychological aspect. Image of Contemporary Teacher, 3, 62-66. doi: 10.33272/2522-9729-2019-3(186)-62-66.
[13] Krugla, T.O. (2017). Family conflict: Causes, prevention, resolution. Nursing, 4, 71-74. doi: 10.11603/2411-1597.2017.4.8557.
[14] Lazarus, R., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. New York: Springer.
[15] Lonergan, M., Brunet, A., Rivest-Beauregard, M., & Groleau, D. (2021). Is romantic partner betrayal a form of traumatic experience? A qualitative study. Stress & Health, 37(1), 19-31. doi: 10.1002/smi.2968.
[16] Macrodimitris, S.D., & Endler, N.S. (2001). Coping, control, and adjustment in type 2 diabetes. Health Psychology, 20(3), 208-216. doi: 10.1037/0278-6133.20.3.208.
[17] Pines, A., & Maslach, C. (1978). Characteristics of staff burnout on mental health setting. Hospital and Community Psychiatry, 29(4), 233-237. doi: 10.1176/ps.29.4.233.
[18] Rokach, A., & Chan, S.H. (2023). Love and infidelity: Causes and consequences. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(5), article number 3904. doi: 10.3390/ijerph20053904.
[19] Ryhel, O., & Posatskyi, O. (2021). Theoretical foundations of marriage destabilization. Problems of the Humanitarian Sciences. Psychology, 49, 85-96. doi: 10.24919/2312-8437.49.255844.
[20] Shatynska, O. (2018). Parental dyadic coping in family stressful situation. Scientific Proceedings of Ostroh Academy National University. Psychology Series, 6, 26-30. doi: 10.25264/2415-7384-2018-6-26-30.
[21] Shrout, M.R., & Weigel, D.J. (2020). Coping with infidelity: The moderating role of self-esteem. Personality and Individual Differences, 154, article number 109631. doi: 10.1016/j.paid.2019.109631.
[22] Tkach, O.A. (2020). Women’s debauchery and betrayal in the public imagination of Ukrainians in the XVIII-XIX centuries. Bulletin of Student Scientific Society of Vasyl Stus Donetsk National University, 12 (Vol. 2), 137-141.
[23] Warach, B., & Josephs, L. (2021) The aftershocks of infidelity: A review of infidelity-based attachment trauma. Sexual and Relationship Therapy, 36(1), 68-90. doi: 10.1080/14681994.2019.1577961.